Kwale

Nog meer mobiele klinieken en afscheid

En dan komt er toch weer snel een einde aan bijna 4 drukke en enerverende weken. Weken waarin ik elke week 6-8 uur lesgaf en 2 dagen per week door het binnenland van Kenia reisde om bij een mobiele kliniek te komen. Vermoeiende dagen vanwege niet alleen de reis over hobbelige zandwegen, maar ook de omstandigheden ter plekke. Vaak zaten we op een boomstam onder een grote boom midden in het dorp, soms ook in een leeg klaslokaal, maar altijd zat het vol met wachtende mensen die hoopten door ons van hun klachten te worden geholpen.  

Voor mij een totaal andere manier van werken als die ik thuis gewend ben. Binnen 10-15 minuten de juiste informatie boven tafel zien te krijgen en dan nog een passend middel zien te vinden. Soms met een prima vertaler naast me, maar ook regelmatig met een die een verhaal van 3 minuten voor me vertaalde in 2 woorden. Daar kon ik uiteraard weinig mee. Dus de taal was ook zeker een barrière voor me. Toch maar Swahili gaan leren?  

De dagen waarin ik thuis in Kwale bleef om les te geven waren dan ook uitrustdagen. Na een mobiele kliniek lag ik vaak al om 19u in bed, totaal gevloerd door alle indrukken en inspanningen. Daardoor heb ik nog meer bewondering gekregen voor de collega’s hier die dit werk vaak 3 dagen per week doen. Naast de docenten van de school in Kwale zijn dat ook oud-studenten die in een van de 3 externe vaste klinieken werken. Dat worden over enkele maanden 6 klinieken die verspreid over de provincie Kwale liggen, meestal op het terrein van een regionaal ziekenhuis. Elke maand worden er vanuit een externe kliniek in 3 verder gelegen dorpen mobiele klinieken georganiseerd waar we dan met een bus vol homeopaten en diëtisten naartoe reizen. 

Zo hebben de afgestudeerde homeopaten werk en kunnen ze samen met de vaste staf uit Kwale heel veel mensen in afgelegen dorpen bereiken. Mensen die geen ziekenhuis in de buurt hebben en daar meestal ook geen geld voor hebben. Geweldig dat Marie en haar team dit allemaal hebben opgezet in 10 jaar tijd. En ook heel fijn dat ik daar af en toe deel van mag uitmaken. 

Ik vertrek dus met een goed gevoel. Het waren drukke, maar ook heel warme weken. Warm door het klimaat, maar zeker ook door de warme vriendschappen die ik hier in de loop van de jaren heb opgebouwd.  

Zo ben ik mijn laatste week nog zeer hartelijk ontvangen bij de St. Claire Primary school waar Maria 2 jaar geleden een week heeft lesgegeven. Het was hartverwarmend om te zien dat de lesmethoden die Maria daar 2 jaar geleden heeft geïntroduceerd (zie ook foto’s en reisverslag van 2016) nog steeds worden gebruikt en de kinderen er op een speelse manier les krijgen.  

De laatste 1,5 dag heb ik samen met Ann doorgebracht in een cottage vlakbij het strand van Mombasa, waar ook Wincate met haar man en dochter Annelie nog kwamen zwemmen en ik voor mijn vertrek nog gezellig geluncht heb met Ann, Marie, Richard, Hanneke, Zoë en Nahla. 

Dit laatste verslag schrijf ik vanuit Berlicum. Wat een overgang is het altijd toch weer om hier thuis te zijn. Leuk dat jullie me weer allemaal hebben gevolgd via dit reisverslag, er komt zeker nog een vervolg op. 

 

 

Kwale

Ann en het Community Health Project

Zoals de meesten van jullie al weten is Ann Soita een van de mensen die ik hier al vanaf 2009 ken (zie verslagen van voorgaande jaren)en is ze inmiddels ook een goede vriendin van me geworden. In 2009 is Ann begonnen met de opleiding hier in Kwale. Ze was 2 jaar daarvoor afgestudeerd aan de middelbare school en had een jaar lang vergeefs gezocht naar een baantje in Nairobi. Toen ze hoorde over de school in Kwale en dat de opleiding grotendeels door westerse sponsoren zou worden betaald is ze helemaal alleen de grote reis gaan maken van haar dorp in het uiterste westen (op de grens met Oeganda) naar Kwale, ruim 1500 km in het oosten.  
Uiteraard was Marie onder de indruk van zoveel ondernemingslust, mocht ze blijven en werd ze mijn sponsorstudente. 

Inmiddels is Ann niet alleen homeopaat, maar daarna ook nog aan de universiteit van Mombasa afgestudeerd als Public Health Officer.  
Sinds augustus 2017 is ze hier in de school docent en daarnaast Project Officer van het EU Community Health Project in de provincie Kwale. 
En dat doet ze uitstekend. Voor de studenten is ze een voorbeeld, ze hangen aan haar lippen als ze lesgeeft. En de EU vertegenwoordigers zijn onder de indruk als ze vol verve uitlegt wat ze doet en hoe het project hier wordt vorm gegeven. 

Drie jaar geleden is de door Marie ingediende aanvraag voor EU subsidie door Brussel goedgekeurd. Vijf jaar lang worden er drie onderdelen ondersteund: 
- De school wordt uitgebouwd tot een volwaardige HBO instelling.  
- Er zullen 15 onderzoeken worden gedaan, waaronder een onderzoek naar ringworm bij kinderen (hier een veel voorkomende huidziekte) en een onderzoek naar de behandeling van slecht horende kinderen. Ook wordt er onderzoek gedaan naar o.a. de redenen waarom Keniaanse vrouwen gedurende hun zwangerschap en voor de bevalling liever naar een “Traditional Birth Attendant” (TBA) i.p.v. naar het ziekenhuis gaan en de huidige mentale gezondheidszorg in Kwale County. 

Maar het onderdeel waar Ann in de praktijk de leiding over heeft, het Community Health Project is het grootste onderdeel. 

In Kenia gaan al jaren vrijwilligers te voet alle dorpen af om in een schriftje maandelijks gegevens over alle huishoudens te noteren. Die gegevens worden door de overheid gebruikt om beleid uit te kunnen zetten o.a. op gebied van gezondheid. 
In de praktijk werkte dit systeem totaal niet. Vrijwilligers waren niet gemotiveerd met als gevolg dat de gegevens totaal niet klopte. Mensen werden dubbel geteld of helemaal niet. 

Samen met de overheid van de provincie Kwale ( ongeveer 730,000 inwoners en een oppervlakte van 8,270 km), heeft Marie een plan geschreven waardoor dit beter georganiseerd wordt. 
In elk dorp in een bepaald gebied kiezen de dorps oudsten per 1000 huishoudens 10 of meer Community Health Volunteers. Soms zijn dat mensen met een medische of andere opleiding, maar vaker mensen met weinig opleiding.  

Deze mensen moeten elke maand op bezoek bij 100 huishoudens in hun werkgebied. Ze verzamelen daar gegevens zoals de grootte van het gezin, kindersterfte, gezondheid van de gezinsleden, of men een WC in of buiten het huisje (vaak lemen hutjes) heeft etc. 

Het grote verschil met de methode van voorgaande jaren is dat de vrijwilligers nu een opleiding krijgen en met geld van de EU beter toegerust zijn voor hun werk. Zo krijgen ze ieder een smartphone (om alle gegevens op te slaan), stevige fiets (zodat ze minder tijd kwijt zijn van huis naar huis) een T-shirt en identificatie bewijs. Ik heb met verschillende volunteers gesproken, sommige waren ook mijn tolk tijdens de mobiele klinieken) en allemaal waren ze heel trots op hun werk, nieuwe fiets en smartphone. 

De vrijwilligers sturen hun gegevens nu digitaal direct door zodat ze centraal verwerkt worden. Elke maand komen alle volunteers naar een meeting met Ann om te rapporteren en hun fiets en smartphone te laten controleren. Ze krijgen als alles goed is bevonden een klein bedragje (bijna €20, -). De gegevens zijn daardoor veel betrouwbaarder geworden en de gezinnen kunnen nu veel beter begeleid worden naar een gezondere en meer hygiënische woonsituatie. 

Zo wordt door hen bijvoorbeeld de vraag gesteld of een huishouden een WC (lees gat in de grond ) heeft ergens op het erf. 50% van alle huishoudens in Kenia doet zijn/haar behoefte nog gewoon in de bosjes achter het huis! 
Ann leert de Community Health Volunteers (CHV’s) hoe ze de mensen kunnen leren met weinig geld en middelen een WC te bouwen: Een flink gat in de grond graven, deze dichtmaken tot op een klein rond gat na. Om het gat cement zodat alles niet in de grond zakt. Vervolgens daar met blokken 3 muurtjes omheen bouwen en aan de voorkant een gordijn hangen met een stok aan de onderkant zodat die goed blijft hangen. Een dak is niet nodig. Simpel en hygiënisch, het aantal ziekten kan hierdoor drastisch worden teruggedrongen. 

Ann reist wat af om de chiefs van de dorpen te overtuigen van het nut van dit alles, de CHV’s te werven en begeleiden tijdens de maandelijkse meetings en deze te vragen om patiënten te werven voor de maandelijkse mobiele klinieken waar de mensen door onze homeopaten en diëtisten worden geholpen, de eerste keer gratis en daarna voor €1, - per behandeling. 

Een heel verhaal deze keer, maar wellicht voor jullie ook boeiend om te lezen hoe zoiets hier wordt opgezet. Wel een verschil met ons land waar ik in mijn werk bij de GGD gezien heb hoe dat allemaal al decennia lang digitaal en goed georganiseerd is en een hele afdeling epidemiologen hiermee dagelijks bezig is. 



Hieronder nog aanvullende informatie die ik van Marie kreeg: 

Kwale County is one of the poorest counties of Kenya, with a population of about 730,000 of which 75% lives below poverty (Kenya National Bureau of Statistics - Ministry Of Devolution & National Planning, 2015). Kwale has a disease burden that is much higher than the average for Kenya and ranks among the worst 5 counties for most health indicators: The Maternal Mortality Rate (MMR) is 650 per 100,000 live births in Kwale County (360 in Kenya) (Ministry of Health Government of Kenya, 2016); under five mortality is 118 per 1,000 (49.4 in Kenya) (W.H.O., 2017); and Neonatal and Infant Mortality rates are 44 and 71 respectively (22.2 and 36.5 for Kenya)(W.H.O., 2017) (W.H.O., 2017). 

Access to health services among the residents of Kwale County is low due to various reasons. Even though most people live within five kilometres of the nearest health facility, access by road is quite difficult due to bad roads and scarce public transportation. Availability of drugs, diagnostic facilities, attitude of the healthcare providers, and cost of health care are other factors that affect access to health services in the county. Frequent shortages of essential medicines and commodities due to administrative, political, and practical challenges are a common trend in most facilities (County Government of Kwale, 2013)The county has few skilled health personnel, further compounding the problem of health care. The few health staff are usually overburdened and are often reported to not have the best attitude towards their patients. 

Due to these access issues, people in the county often only go to the health institutions when their disease conditions have significantly worsened, leading to poor health outcomes. The delay is sometimes compounded by people’s low confidence in the health system, making them seek the services of traditional healers or 'waganga' before going to the health facilities. 

Malaria, pneumonia, skin diseases and hypertension are listed among the top causes of morbidity and mortality in Kwale County (Dustin, 2010). Safe and effective conventional therapies for example, anti-malarials and antibiotics are available to treat these conditions. The fact that these problems are prevalent in the county calls for a different approach in healthcare, one that encourages people to take appropriate action when facing health challenges. This can also be encouraged by improving health care options, including offering effective and affordable complementary and alternative medicine. Experiences from other countries have shown that the need to use first-line medicines can be reduced significantly by introducing complementary alternative medicine into the health care system (Park, 2013). 

Kwale

Op bezoek bij collega’s en oud-studenten

Kenianen zijn heel gastvrij en vinden het geweldig als je bij ze thuis op bezoek komt. En dan staat er altijd eten voor je klaar, meestal chapatti’s (soort pannenkoek) met bonen.

Zo heb ik hier al jaren mijn vaste taxichauffeur Mr. Mantano. Het is uitgesloten dat ik zonder een bezoek aan hem en zijn gezin weer naar Nederland ga. En elk jaar heeft hij een nieuwe kamer aan zijn huis bijgebouwd en is er weer een kind bijgekomen. Inmiddels heeft hij er 5 en daar blijft het bij beweerd hij. Ben benieuwd als ik over 1 of 2 jaar hier terugben. 
Ook nu was het ritueel, cadeautjes uitdelen aan zijn vrouw en kinderen en vervolgens aan een bord bruine bonen met chapatti. Gelukkig was het nu niet om 9 uur in de ochtend net als 2 jaar geleden en zat ik nu niet alleen met Maria te eten terwijl de rest van het gezin zat toe te kijken. 

Ook bij de collega docenten, Asia, Rebecca en Elisabeth was ik afgelopen week op bezoek en ook daar kreeg ik in elk huis een bord bruine bonen voorgezet. In Nederland eet ik die zelden, dus ik heb nu weer voor een heel jaar bruine bonen gegeten. 
Een huis is hier meestal een kamer met lemen vloer, posters met psalmen aan de muur, een groot kamervullend bankstel en een kast. In een hoek van de kamer is de keuken met een grote ton met water (om te koken en voor de afwas) en een brander om met houtskool op te koken. Achter een gordijn is dan een bed, waar iedereen samen op ligt. Voor je binnengaat gaan alle schoenen uit en binnen is het meestal flink donker met maar een of twee kleine raampjes. 

Oud studente en nu collega Ann woont in een groter huis met een terrasje en 2 slaapkamers, daar heb ik de afgelopen weekenden gezellig doorgebracht.  
Samen shoppen in Kwale town (in mijn ogen slechts een dorpje) bij de kraampjes en samen koken, bijkletsen en TV kijken. Helaas zijn alle uitzendingen hier in het Swahili en worden er vooral veel gospelmuziek en soaps uitgezonden. 

Afgelopen zondag ben ik samen met Ann op bezoek geweest in Mombasa bij oud-studente Wincate. Haar dochtertje Annelie is 2 jaar geleden tijdens mijn verblijf hier geboren en die moest ik natuurlijk zeker bezoeken. Sarah, die haar zondagen net als de meeste Kenianen in de kerk doorbrengt met zang,dans en gebed kwam tussendoor ook even naar Wincate om me te begroeten.  

Andere oud-studenten heb ik deze keer niet ontmoet, maar ik heb wel informatie over ze: 
Simon is nu de grote man geworden in de homeopathische kliniek van Jeremy Sherr in Moshi Tanzania. Hij runt die kliniek momenteel in afwezigheid van Jeremy.  
Monica werkt nog in de zaak van haar vader en Caroline in een hotel in Mombasa.  
Janice werkt nog steeds als homeopaat in de kliniek in Nairobi en Abigail in Kinango. Zij komt morgen een nachtje hier in mijn appartement logeren. 

Tot zover dit verslag. Morgen weer vroeg op voor opnieuw een mobiele kliniek in het binnenland, dus zo direct op tijd naar bed onder mijn klamboe. Die is wel nodig hier, want ik slaap zonder airco en er zijn hier veel muggen en ander vliegend en kruipend gespuis. Die heb ik liever niet in mijn bed. 

Overigens iedereen heel erg bedankt voor de leuke reacties op mijn verslagen en foto’s. Heel fijn dat jullie hier zo met me meeleven ! 

Kwale

Leerlingen Elde College steunen studenten 4Kenia

Afgelopen september kreeg ik van het Schijndelse Elde College, met ruim 2300 leerlingen de grootste middelbare school in onze regio, het geweldige bericht dat hun leerlingenraad uit 5 projecten 4Kenia had uitgekozen. Al jarenlang steunt het Elde College een goed doel ergens op de wereld en bij voorkeur een stichting die connectie heeft met het onderwijs. Deze keer viel de keuze dus op de school in Kwale. 

De dag voor de kerstvakantie is de jaarlijkse actiedag in Schijndel en St. Michielsgestel, maar al weken ervoor bruist de school dan van activiteiten waarmee de leerlingen proberen geld in te zamelen voor het goede doel. Zo hebben de brugklassers afgelopen december heel Schijndel bestookt voor een bijdrage voor de sponsorloop. Hebben andere klassen een microkrediet van € 1,- p.p. gekregen en zijn daarmee in groepjes van 5 geld gaan verdienen (bijv. door auto’s te wassen, kerstversiering te maken of koekjes te bakken en deze te verkopen). 
En de hoogste klassen hebben een nacht op school doorgebracht met gamen en daarmee geld binnen gehaald. Kortom de hele school was met Kenia bezig. 

Ikzelf heb in 16 brugklassen m.b.v foto’s, films en een quiz verteld over de school en de mobiele klinieken in Kenia. Heb de ouders van de brugklassers tijdens een kerstviering toegesproken en op de actiedag foto’s gemaakt. Allemaal heel leuk om te doen en bijzonder om het enthousiasme van die jonge mensen mee te maken. 

Vlak voor mijn vertrek naar Kenia mocht ik uit handen van Dhr Dankers, voorzitter van de Raad van Bestuur symbolisch het prachtige bedrag van €12.444,- in ontvangst nemen. Dat gebeurde in de klas die het meeste geld had opgehaald, een brugklas VMBO die maar liefst €750,- hadden verdiend met de sponsorloop. Zij kregen een lekkere taart als dank. 

En afgelopen donderdag heb ik die cheque weer aan Marie Magré mogen overhandigen. 
De studenten hier reageerden heel enthousiast toen ze hoorden waar het bedrag voor bedoeld is. Want het gaat naar een studiefonds voor onze studenten. In Kenia verdienen maar weinig ouders voldoende om hun kind te laten studeren. Het is al bijzonder als ze naar de Middelbare School kunnen, want ook die is hier niet gratis. Maar wat doe je na de Middelbare school zonder vakdiploma? Met wat tomaatjes op de markt zitten?  

Marie heeft in haar school in Kwale vanaf het begin veel kansarme studenten aangenomen en is daardoor dan ook veel tijd bezig met sponsorwerving. Ze was dan ook superblij met dit mooie bedrag, want daarmee kunnen weer 25 studenten een jaar lang studeren. Geweldig! Elde College, heel erg bedankt!!!! 

Kwale

School en campus

Zoals beloofd deze keer meer over de school en veranderingen hier in de campus. 
Op dit moment zijn er ruim 100 studenten in de school en er worden er nog meer verwacht. Ze hebben gekozen voor diverse studies waarvoor ze na afloop een in Kenia erkend diploma of certificaat krijgen.  

De school biedt opleidingen in Community Health and HIV/Aids management. Nutricion op certificaat of op diploma niveau en de opleiding Homeopathie die internationaal erkend is. De meeste opleidingen duren 1 of 2 jaar en veel van de studenten volgen hier verschillende opleidingen na elkaar. Volgen ze alles dan zijn ze ongeveer 4 jaar bezig. Met deze opleidingen kunnen ze goede banen in ziekenhuizen of bij de overheid krijgen. 

Ikzelf geef alleen les aan de studenten Homeopathie. Deze hebben allemaal al diverse andere opleidingen hier gevolgd en hebben ook een stevige basiskennis anatomie, pathologie en klinische ervaring opgedaan. Ik ben onder de indruk van de kennis van de 2e jaar homeopathie studenten. Zelfstandig patiënten behandelen kan en mag nog niet, maar we spelen in de lessen vaak mobiele klinieken na waardoor ze ervaring in de behandeling van veel verschillende aandoeningen opdoen. 
Het is leuk om op die manier les te geven en er wordt ook veel gelachen in mijn lessen.  

De studenten wonen hier in de campus, want ze komen vanuit heel Kenia en buurlanden als Tanzania, Oeganda. Er is een groot hostel voor vrouwen (want die zijn nog steeds in de meerderheid) en een kleinere voor de mannen. Op dit moment wordt er een nieuw hostel en een tweede eetzaal gebouwd, want er worden nog meer leerlingen verwacht. 

Tijdens mijn afwezigheid zijn er in de afgelopen 2 jaar veel verbeteringen aangebracht. Zo zijn er een fitnessruimte en nieuwe toiletgebouwen gekomen en is de 4kenia shop weer heropend zodat de studenten niet naar het dorp hoeven voor hun boodschappen. Ook hebben alle gebouwen een nieuw dak met veelal zonnepanelen gekregen. Voor Kenia is dat laatste nog heel uniek, maar op die manier is men hier niet meer afhankelijk van de regelmatig uitvallende elektra. 

Het cafetaria is vernieuwd, net als de grote shade (verdekte open ruimte) bij de klaslokalen. Die bestaat nu uit 4 kleine shades waar door de leerlingen veel gebruik van wordt gemaakt om te studeren en gezellig tot in de avond te zitten. 
Het sportveld is ook prachtig geworden en regelmatig zijn er wedstrijden, soms tegen andere scholen in de regio. 
Kortom in 10 jaar tijd is de school dankzij de onvermoeide inspanningen van Marie uitgegroeid van een klas met 16 homeopathie studenten (allemaal meisjes) tot een volwassen campus en HBO opleiding. Petje af voor haar visie en doorzettingsvermogen! 

Zo direct eerst een kikker uit mijn slaapkamer verwijderen, want die heeft daar een warm plekje in een hoekje gezocht zag ik en dan vroeg naar bed, want morgen is het weer op tijd opstaan (half 7, jullie tijd half 5) om met onze 4Kenia bus vol homeopaten en diëtisten naar een mobiele kliniek in Likoni te vertrekken.  
Daarover een volgende keer meer. Lala salama (welterusten in Swahili)